Familiebedrijven vormen het fundament van Nederland, met in Oost-Nederland hun kracht in haar puurste vorm. Ze bouwen in generaties, dragen bij aan brede welvaart en zijn diep geworteld in hun regio. Met Familiezaken uit het Oosten geven we deze bedrijven een podium, soms binnen, en dit keer met een bijzonder verhaal buiten onze eigen portfoliobedrijven. Niverplast: een geworteld Nijverdals familiebedrijf met een opvallende organisatiefilosofie.

Niverplast: familiebedrijf met een bijzondere aanpak

Het opvallende ronde gebouw aan de rand van het industrieterrein in Nijverdal doet al vermoeden dat er hier iets bijzonders aan de hand is. Niverplast doet namelijk dingen anders dan andere bedrijven. Dat dit niet altijd makkelijk is, weet de familie Nieuwenhuis als eigenaar van het bedrijf inmiddels uit ervaring. En toch gaan ze ermee door. Omdat het werkt.

Filosoof en commerciële techneut

In 1986 begon Gerrit Jan Nieuwenhuis het bedrijf Niverplast, samen met zijn vrouw Ineke. Eerst als handel in verpakkingsmaterialen, maar al snel kwam daar de productie van zakken en verpakkingsmachines bij, vertelt hij: “Ik voel mezelf vooral filosoof en commerciële techneut. Als er een vraag uit de markt komt dan ga ik daarover nadenken.”

Richard Nieuwenhuis, de oudste zoon van Gerrit Jan en Ineke, was 1 jaar toen het bedrijf opgericht werd. Hij werkt er zelf vanaf 2008: “Ik ben monteur geweest, heb service verleend, alles heb ik gedaan. Toen ik begon waren we met 35 mensen, inmiddels zijn dat er 300. Sinds een paar jaar ben ik met drie andere mensen verantwoordelijk voor het bedrijf. En dat werkt bij ons een beetje anders dan gebruikelijk is.”

Het was geen vanzelfsprekendheid dat Richard in het familiebedrijf zou stappen. Toen hij begon, was er helemaal geen sprake van dat hij ooit de opvolger van zijn vader zou zijn. Hij is gewoon begonnen en had geen idee wat de toekomst zou brengen en of Niverplast bij hem zou passen. Maar hij vond zijn weg, net als zijn vader in de jaren daarvoor. 

Reset om focus aan te brengen

Na eerst bij zijn oom te hebben gewerkt, begon Gerrit Jan Niverplast vanuit het woonhuis: “Ik deed de verkoop, Ineke deed de administratie en de telefoon. Ik had best in loondienst willen blijven werken, maar ik wilde wel graag vrij zijn in mijn werk. Als ik nieuwe technische mogelijkheden zie, dan wil ik ermee aan de slag. Al snel gingen we daarom verder in de techniek en verdween de handel in verpakkingsmaterialen naar de achtergrond. We hebben toen de productieafdeling verkocht. Van 32 mensen gingen we weer terug naar 12, maar dat waren wel mensen met compleet andere competenties. Het was een soort reset.”  

Niverplast is vanaf begin deze eeuw zo’n beetje elke vijf jaar verdubbeld qua aantal medewerkers. Dit was geen doel op zich, maar er was een behoefte in de markt. Het was moeilijk voor concurrenten om in deze niche de markt te betreden. Toch wist Niverplast zich geliefd te maken bij allerlei bedrijven die hun producten wilden beschermen met de juiste verpakking.

Met modulaire verpakkingsmachines en klantgerichte innovatie onderscheidt Niverplast zich in de markt. Het bedrijf combineert techniek met eenvoud, snelheid en wendbaarheid. Deze aanpak slaat aan en daar kwam de snelle groei uit voort.

Elke organisatie denkt na over het aansturen van medewerkers. De meeste bedrijven bedenken een set met regels om fouten te voorkomen. Gerrit Jan wilde dat anders doen met Niverplast: “Protocollen zorgen voor schijnveiligheid. Ze zijn een gevangenis voor competente mensen. Wij willen vooral uitgaan van de competentie van mensen. Zij weten wat ze moeten doen, dat hoef je niet te controleren. Dat kost alleen maar tijd en energie.”

Richard vult aan: “Als je groter wilt worden als bedrijf, moet je bepaalde zaken uit handen geven. En ik weet nog dat mijn vader vroeger altijd al aan collega’s vroeg “Wat denk je zelf?”, wanneer ze bij hem kwamen voor advies. Dat zorgde voor autonomie bij onze mensen. Ze hebben de motivatie om het zelf te doen. Daarom is onze pay-off ‘Passionate People’, dat geldt voor iedereen hier.”

Geen angst meer om te groeien

Dat de gevestigde orde zegt dat dat niet zomaar kan, is juist voor Gerrit Jan motivatie. Hij heeft zijn hele leven al moeite gehad met autoriteit en wil daarom zelf ook niet degene zijn die anderen vertelt hoe het moet. Dat is vaak moeilijk, legt hij uit: “Ik was een roepende in de woestijn met deze aanpak. Onze accountant zei: “Dit kan helemaal niet” en “Wacht maar tot je groter bent”. Nou, inmiddels zitten we op 300 collega’s en het gaat nog steeds goed.”

Zelfsturende teams, dat is het geheim achter de organisatie van Niverplast. Gebaseerd op de theorie van Eckart Wintzen, die zijn bedrijven opknipte in ‘cellen’ van maximaal dertig mensen, van sales tot service. De familie Nieuwenhuis is eigenaar, niet bestuurder. De organisatie bestuurt zichzelf binnen een juridisch schild dat waarden, continuïteit en mensgerichtheid bewaakt.

Bedrijfjes binnen het bedrijf, aldus Richard: “In plaats van die hele megagrote familie die elke vijf jaar samen op een reünie zit, werden wij kleine gezinnen die weer bij elkaar aan de kantinetafel zaten, volop met elkaar overlegden en wisten van elkaar wat er speelde binnen de organisatie. Zo kregen we de glimlach terug op de gezichten van onze collega’s. Het eigenaarschap ging weer de lucht in. En al snel werden we het bedrijf dat we wilden zijn. De vrees om te groeien, omdat dat een bedreiging zou zijn voor onze cultuur, is daarmee voor een groot deel verdwenen.”

Er zijn geen managers bij Niverplast. Er wordt gewerkt in teams van maximaal 30 mensen en deze teams sturen zichzelf. Beslissingen worden in de teams genomen, op basis van vertrouwen. Conflicten lossen collega’s onderling op; nieuwe medewerkers leren dit via praktijk en coaching. Ook is er een buddysysteem voor nieuwe collega’s, zodat zij van een ervaren collega leren hoe het werkt binnen het bedrijf.

Familie blijft verbonden

Een klassieke directie heeft Niverplast niet. Wel een aantal collega’s die verantwoordelijk zijn voor het overzicht, waarvan Richard er een is. Gerrit Jan heeft samen met zijn zoon uitgebreid bedacht hoe het met het familiebedrijf in de toekomst verder moet op het gebied van eigenaarschap. De methode waar ze voor kozen was het lostrekken van eigenaarschap en stemrecht. Richard heeft van beide een beetje, maar de andere kinderen van Gerrit Jan en Ineke zijn alleen deels eigenaar, zonder dat zij iets te zeggen hebben over de koers van Niverplast.

Gerrit Jan: “Op deze manier kunnen er niet zomaar rare dingen gebeuren, bedrijfstechnisch gezien. Als er geld verdiend wordt, wordt dat toegevoegd aan de reserves van het bedrijf. Het is aan de stewards, dus onze collega’s, om met dat geld te werken.”

Richard: “Ik ben dan wel mede-eigenaar, maar eigenlijk ben ik ook maar een passant. Ik zie het bedrijf als iets dat in aanbouw is. Wij proberen het uit te bouwen, maar ik hoop dat Niverplast er over 150 jaar nog is. Het grote voordeel van onze organisatie is dat we ontzettend wendbaar zijn. We kunnen heel snel en flexibel reageren op de markt. Dat willen we vooral blijven, want zo gaan we vol vertrouwen de toekomst in.”

Vrijheid en verantwoordelijkheid

Hoe die toekomst eruitziet, dat weet natuurlijk niemand. Wat we wel weten, is dat de familie Nieuwenhuis verbonden blijft aan Niverplast. Het doel van de familie Nieuwenhuis is dat het bedrijf over 150 jaar nog bestaat. Maar dan wel op hun eigen manier. Menselijkheid en autonomie staan boven regels en macht. De visie van Niverplast is dat technologie een middel is om vrijheid en verantwoordelijkheid mogelijk te maken.