In Oost-Nederland zit familieondernemerschap diep verankerd. Hier bouwen bedrijven niet voor de korte termijn, maar voor generaties. Geworteld in hun regio, gericht op brede welvaart en langdurige impact. Met Familiezaken uit het Oosten brengen we die verhalen naar voren, ook buiten onze eigen portfoliobedrijven.

Royal T Shipyards uit Kampen is zo’n verhaal. Onder leiding van Thecla Bodewes laat dit familiebedrijf zien dat continuïteit geen toeval is, maar het resultaat van heldere keuzes in structuur, eigenaarschap en ondernemerschap. Hoe houd je koers, blijf je vernieuwen en draag je verantwoordelijkheid over aan de volgende generatie?

Royal T Shipyards: zeven generaties vakmanschap, innovatie en familiedynamiek

De Nederlandse maritieme sector geniet wereldwijd een legendarische reputatie. Wie aan de IJsselmonding in Kampen de werf van Royal T Shipyards bezoekt, ziet direct waarom. Onder de bezielende leiding van directeur en eigenaar Thecla Bodewes is deze historische scheepswerf getransformeerd van een lokale reparatieplek tot een internationale speler in hoogwaardige, duurzame zee- en binnenvaartschepen. Als zevende generatie binnen een rasechte scheepsbouwfamilie combineert Thecla nuchter leiderschap en menselijke aandacht met een focus op technologische vernieuwing.

Onverwachte opvolging

De wortels van het scheepsbouwgeslacht Bodewes liggen in Martenshoek, waar stamvader Gerardus (Geert) Bodewes begon in 1812. In de vijfde generatie splitste het bedrijf zich op, waarna de tak van Thecla’s familie in Hasselt verder ging.

"Mijn vader had vijf zussen,” vertelt Thecla over die beginjaren. Het was in die tijd heel traditioneel geregeld: als je een man bent, ging je de scheepsbouw in. En als je een vrouw bent, ging je Frans leren. Mijn vader kreeg uiteindelijk zelf vier meiden, dus hij had aanvankelijk eigenlijk helemaal niet gedacht dat er überhaupt een opvolger voor hem tussen zou zitten."

Toch bouwde Thecla een internationale carrière op bij de gerenommeerde inspectie-instelling Bureau Veritas. Haar vader vroeg haar eind jaren negentig om toch naar huis terug te keren om samen de opties voor de toekomst van de Hasseltse werf te verkennen. Het noodlot sloeg echter toe. In 1998 overleed haar vader volkomen onverwacht, na een samenwerking van slechts een half jaar.

"Ik heb heel eventjes met mijn vader samengewerkt, maar toen is hij vrij snel overleden," blikt Thecla terug op die turbulente periode. "Terwijl hij helemaal niet ziek was. Dat was natuurlijk heel erg verdrietig. Het grote probleem was bovendien dat er op dat moment fiscaal en juridisch werkelijk niks georganiseerd was. Het was echt zo’n typisch, traditioneel familiebedrijf waarin de waan van de dag regeerde en de formele opvolging totaal niet op papier stond."

Verbinding met de werkvloer

Op dertigjarige leeftijd stond Thecla plotseling alleen aan het roer van een onderneming die er financieel bovendien kwetsbaar voorstond. Haar vader had decennialang met man en macht gewerkt om alle schuldeisers van een surseance van betaling uit 1972 tot de allerlaatste cent terug te betalen, waardoor er nauwelijks vet op de botten zat. Als jonge vrouw in een destijds conservatieve mannenwereld moest Thecla zich razendsnel bewijzen. Ze koos niet voor een autoritaire benadering, maar leunde volledig op transparantie, haar technische bagage en een diepe verbinding met de werkvloer.

 "Ik ben altijd een type geweest dat heel erg van mensen houdt en oprecht geïnteresseerd is in hun vakmanschap," legt ze uit over haar vuurdoop op de werf. "Wat dat betreft had ik gelukkig al heel snel het voordeel dat de mannen op de werf me vertrouwden. Wanneer we een complex technisch probleem hadden, kwamen ze naar me toe en vroegen ze: 'Hoe moeten we dit in hemelsnaam repareren?' Dan zei ik heel nuchter tegen ze: 'Zullen we afspreken dat ik de uiteindelijke strategische keuze maak, mits jullie me eerst tot in detail uitleggen hoe het vaktechnisch precies moet?' Die openheid werkte perfect." 

De typische langetermijnvisie van een familiebedrijf horen we ook bij Thecla terug: "Het bedrijf is er primair voor de continuïteit en de gezinnen van de werknemers. Je kunt niet alleen aan jezelf denken; je moet zorgen dat je het schip in een veilige haven vaart."

Van lokale binnenvaart naar wereldwijde niche

Sinds Thecla aan het roer staat, heeft de werf een enorme transformatie ondergaan. De focus verschoof van lokale reparatiewerkzaamheden naar de bouw van grote zeevaartschepen en complexe, specialistische binnenvaartprojecten. Om de concurrentie met het buitenland en grotere Nederlandse werven aan te kunnen, zette Thecla in op strategische schaalvergroting, waaronder de overname van een werf in Meppel. 

Vandaag de dag is Royal T Shipyards een internationale speler van formaat. De schepen van de werf varen overal ter wereld, van het Verenigd Koninkrijk tot aan de Faeröer-eilanden en van moderne binnenvaartconcepten in Colombia tot aan een sterke marktpositie in Paraguay. De orderportefeuille is inmiddels kerngezond. Veelzeggend detail: Thecla geeft aan bij voorkeur zaken te doen met andere familiebedrijven wereldwijd. Het liefst koopt ze waar mogelijk lokaal in, wat aansluit bij haar visie op duurzaamheid en betrokkenheid bij de lokale gemeenschap.

Eigendom en governance: de familie als veilige haven

De manier waarop de familie Bodewes omgaat met eigendom en zeggenschap is even bewonderenswaardig als strategisch. Direct na het overlijden van haar vader in 1998 hielp een gerespecteerde familievriend, de voormalige burgemeester van Hasselt, de overdracht te structureren. Om het voortbestaan van de werf en de banen van de werknemers te beschermen, deden Thecla’s zussen destijds afstand van de aandelen. Het bedrijf moest door één kapitein worden bestuurd.

 Inmiddels is de volgende generatie volwassen en heeft Thecla via de Bedrijfsopvolgingsregeling (BOR) een nieuwe structuur opgezet: “De aandelen zijn ondergebracht in een STAK. De helft van het economisch eigendom is overgedragen aan mijn drie kinderen en aan mijn neven en nichten. Hierdoor is de bredere familie na jaren weer nauw verbonden met het bedrijf.”

Hoewel Thecla's kinderen hun eigen professionele paden bewandelen (haar oudste zoon studeerde Maritieme Technologie in Delft en werkt in Genève, haar dochters zijn actief in de makelaardij en de internationale Retail branche, blijft de werf een echt familie-epicentrum. De kinderen helpen regelmatig mee bij feesten en opleveringen, en Thecla's 89-jarige moeder is nog altijd de bindende kracht op de werf.

Duurzaamheid, robotisering en open innovatie zijn de toekomst

Met de blik stevig op de horizon gericht, navigeert Thecla Bodewes haar bedrijf door een ingrijpende technologische transitie. De toekomstvisie van Royal T Shipyards rust op het fundament van verduurzaming. Waar de wereldwijde maritieme sector soms aarzelt, kiest Kampen resoluut voor een hybride revolutie. Vrijwel alle vaartuigen die de werf verlaten, zijn voorzien van geavanceerde elektrische voortstuwing.

 "De maritieme wereld is relatief klein en de technologische ontwikkelingen gaan razendsnel," legt Thecla uit over haar duurzame koers. "Vrijwel alle schepen die wij vandaag de dag ontwerpen en bouwen, zijn in de basis elektrisch aangedreven. We maken daarnaast gebruik van een slim concept met vier relatief kleine, hyperschone Volvo-dieselvrachtwagenmotoren die de bemanning naar gelang het benodigde vermogen flexibel aan en uit kan zetten.”

Naast duurzame motoren investeert de werf fors in een ingrijpende modernisering van het productieproces zelf. Het chronische sectorbrede tekort aan gekwalificeerde vakmensen en lassers dwingt tot creatieve en rigoureuze oplossingen. "We merken aan alle kanten dat de instroom van traditionele lassers enorm moeizaam is," schetst Thecla de harde realiteit op de arbeidsmarkt. "In december van dit jaar gaat onze oude vertrouwde hal dan ook definitief weg. Op diezelfde locatie renoveren we een nieuwe, hypermoderne hal op die we gaan vullen met geavanceerde robots. Het fascinerende is dat je door die introductie van AI en robotisering ineens een heel ander, jonger type medewerker aantrekt. Jongeren die het fantastisch vinden om met een iPad ingewikkelde software en robots aan te sturen. Dat versnelt ons bouwproces aanzienlijk en verlaagt de benodigde manuren per schip drastisch."

Thecla's visie op intellectueel eigendom is daarbij even verfrissend als nuchter. Geïnspireerd door de open-patentfilosofie van bedrijven zoals Tesla, weigert ze kostbare energie te verspillen aan juridische procedures wanneer buitenlandse concurrenten haar ontwerpen kopiëren.

 "Toen ze in India onlangs een compleet scheepsontwerp rechtstreeks van ons bleken te hebben gekopieerd, deed dat natuurlijk wel even pijn," geeft Thecla ruimschoots toe. "Maar ik heb direct besloten: ik vind mijn leven en mijn werk veel te leuk om jarenlang energievretende rechtszaken te gaan voeren tegen een paar Indiërs die ik niet eens ken. Dat is zonde van de energie. Wij delen onze kennis liever constructief binnen de maritieme sector en zorgen dat we zélf sneller blijven innoveren. We onderzoeken nu bijvoorbeeld heel concreet of we onze partners in Paraguay onder een licentiestructuur zelf onze schepen kunnen laten assembleren, om zo de alsmaar stijgende internationale transportkosten slim te reduceren."

 Met deze combinatie van gewortelde familietraditie, grensverleggende technologische innovaties en een diepe maatschappelijke verantwoordelijkheid bewijst Thecla Bodewes dat de Nederlandse scheepsbouw ook in de eenentwintigste eeuw een glansrijke toekomst heeft. Royal T Shipyards ligt stevig op koers, klaar voor de volgende generaties vakmanschap.