In Oost-Nederland zit familieondernemerschap diep verankerd. Bedrijven die niet sturen op de korte termijn, maar bouwen in generaties. Die geworteld zijn in hun regio en bijdragen aan brede welvaart. Met Familiezaken uit het Oosten brengen we die verhalen naar voren; dit keer van buiten onze eigen portefeuille.
Ter Steege Bouw Vastgoed uit Rijssen is daar een krachtig voorbeeld van. Achter vier generaties ondernemerschap schuilt geen toeval, maar een duidelijke visie op structuur en eigenaarschap. Hans ter Steege vertelt hoe die keuzes bijdragen aan continuïteit en ondernemerschap.
Ter Steege Bouw Vastgoed: de vierde generatie bouwt verder
Er is veel veranderd sinds Arend Jan ter Steege in 1911 zijn timmerbedrijf begon. Door de jaren heen werden er nieuwe activiteiten ontplooid, maar er werd daarna ook weer gekozen voor focus. Hans ter Steege is de vierde generatie die aan het roer staat van het familiebedrijf. Hij vertelt over de structuur van het bedrijf en de keuzes die de familie daarover gemaakt heeft.
Vader als klankbord
Hans valt meteen met de deur in huis, als hij begint over het belangrijkste bezit van het bedrijf: “Dat zijn in onze optiek drie dingen: mensen, mensen en mensen. En je merkt dat mensen die bij een familiebedrijf werken toch net iets meer betrokken zijn. Dat is overigens een van onze drie kernwaarden: betrouwbaar, betrokken en bekwaam. Als ik dit bedrijf van iemand had overgenomen die geen familielid was, dan weet ik niet of het nog had bestaan. We hebben namelijk ook moeilijke jaren gehad. Na de financiële crisis van 2007, toevallig het jaar waarin ik de bouw- en vastgoedbedrijven overnam van de familie, maar dan met name van 2010 tot en met 2013. Gelukkig had ik mijn vader, die me van wijze raad kon voorzien. Hij had al meerdere crises meegemaakt in tientallen jaren en was dus gepokt en gemazeld. Toen hij tegen me zei ‘Ach, dan leiden we toch een keer verlies? Waar heb je anders eigen vermogen voor?’, vond ik het heel fijn dat ik hem als klankbord achter de hand had.
Uitgebreid en opgesplitst
De evolutie van Ter Steege ging van timmerwerkplaats naar bouwbedrijf tijdens de tweede generatie.
De derde generatie maakte de stap van aannemer naar ondernemer. Hans nam, als vierde generatie, de bouw- en vastgoedactiviteiten over en bouwde dit uit naar een bouwend ontwikkelaar met 450 medewerkers en bedrijven door het hele land. Naast de bouw- en vastgoedactiviteiten begonnen de ouders van Hans in de jaren tachtig een groothandel voor bouwartikelen, die later onder de naam Bouwmaat verder ging. Ook exploiteert de familie nog steeds twee Gamma-filialen en nam de Ter Steege Groep in 1976 al Reginox over, producent van roestvrijstalen spoelbakken, werkbladen en keukenaccessoires.
Voor de volgende generatie was dat een flinke kluif, dat realiseerden Hans’ ouders zich ook, zo vertelt hij: “Mijn vader had altijd al voor ogen dat hij het bedrijf wilde opsplitsen, zodat iedereen eindverantwoordelijk werd voor een onderdeel. In 2007 ben ik daarom 100% aandeelhouder geworden van Ter Steege Bouw Vastgoed, waar ik toen al een jaar of tien werkte. Vanaf 1992 was ik samen met mijn broer en zussen al aandeelhouder.
Mijn ouders hadden toen 60% van de aandelen en wij als kinderen allemaal 10%. Zo konden we al vermogen opbouwen door de resultaten die in de loop der jaren werden gerealiseerd. Op die manier kochten we ons in. In 2007 hebben we allemaal onze 10% van de groep ingeruild voor 100% van een onderdeel. Mijn zussen de Handelsactiviteiten, mijn broertje de Industrie-activiteiten en ik de Bouw Vastgoed. De verschillen in waarde hebben we onderling verrekend. We kunnen het als familieleden goed met elkaar vinden en op deze manier houden we dat zo, want we zitten niet de hele dag op elkaars lip. Mijn zussen werken trouwens nog wel met mij samen in de holding en ik hoop dat ze dat nog heel lang blijven doen.”
Vijfde generatie?
De zoon van Hans studeert nu Bouwtechnische Bedrijfskunde. Maar of hij en zijn zussen in het familiebedrijf willen werken of het zelfs willen overnemen? Dat durft Hans echt nog niet te zeggen: “Gaan zij het werkveld leuk vinden zodra zij klaar zijn met hun studie? Past de grootte van ons bedrijf bij hen? Hebben zij de skills om er leiding aan te geven? Dat zijn allemaal vragen waar we nog geen antwoord op hebben. Als het aan mij ligt, dan blijft dit bedrijf tot in lengte van jaren een familiebedrijf. Maar ik leg geen druk op onze kinderen. Het laatste wat je wil is dat je kinderen er diep ongelukkig van worden. Bij de overdracht van de derde naar de vierde generatie hebben we tegen elkaar gezegd dat we maar één doel hebben. Het gaat om de continuïteit van de onderneming en de familieband. We gingen voor de overdracht altijd met z'n allen op wintersport. En dat doen wij gelukkig nog steeds.”
Mochten zijn kinderen wel een rol voor zichzelf zien binnen Ter Steege Bouw Vastgoed, dan kan dat volgens Hans op allerlei manieren: “Als zij bij wijze van spreken werkvoorbereider willen worden, maar daarnaast ook aandeelhouder, dan kan dat. Maar als ze helemaal niet in het bedrijf willen werken, maar wel aandeelhouder willen zijn, dan kan dat ook. Dat is een voordeel van de grootte van ons bedrijf, je kunt alle kanten op. Onze kinderen hoeven niet per se mijn rol over te nemen.”
Voorsorteren op de toekomst
Net als zijn ouders voor hem, sorteert Hans al vroegtijdig voor op het overdragen van aandelen aan zijn kinderen: “Onze kinderen zijn sinds vorig jaar 48% eigenaar van de actieve werkmaatschappijen, de bedrijven waarin mensen actief zijn. Daarnaast zijn ze 100% eigenaar van onze eigen panden. Die beslissing heeft met name met de BOR te maken. Natuurlijk is het aan de ene kant hartstikke mooi dat we dit zo kunnen doen, maar aan de andere kant is het soms ook wel eens ingewikkeld. Voor de kinderen ook. Het is een luxeprobleem, maar het is ook wel een bepaalde verantwoording en die beginnen ze ook wel te voelen.”
Voorliefde voor familiebedrijven
Hans noemt zichzelf op en top iemand die een voorliefde heeft voor familiebedrijven: “Ik zal niet zeggen dat ik het de enige manier van ondernemen vind, maar wel een fijne manier van ondernemen. Omdat ik ook vind dat ondernemen meer is dan alleen maar geld verdienen. Als ik het daarvoor zou doen, zou ik morgen stoppen. Als ik het opnieuw zou kunnen doen, zou ik het zo weer doen. Dat komt door de vrijheid die je hebt, maar ook door de manier waarop je samen dingen kunt bereiken. Dat vind ik supermooi.